Tagarchief: relatietherapie

Neem relatietherapie in een andere stad

‘Waar komt dit stel vandaan?’, vraagt mijn man.
‘Deventer.’ Ik leg de telefoon neer en maak wat aantekeningen in mijn agenda.
‘Jeetje, ze komen van steeds verder.’
‘Yep.’
En als ik eerlijk ben, ben ik daar best trots op. Maar ik vind het ook fascinerend. Ik heb ook stellen uit Rotterdam en omstreken. Deze stellen komen een keer per week. Vaak komen ze apart van elkaar met eigen vervoer. Zij doen de therapie tussen hun andere bezigheden door. Daar is niets mis mee; het werkt.

Maar de stellen van buiten de stad zijn toch anders. Ze komen altijd samen. Ze komen met de auto en hebben vaak al een uur achter de rug als ze bij mij komen.

Quality-time.

Of quality fight.

Of quality deadly silence.

Dat maakt niet uit. Als therapeut heb ik gelijk vers werkmateriaal.

‘Doen ze vijf gesprekken in één keer?’ Mijn man kent ondertussen de verschillende varianten. Bij zulke afstanden is het gebruikelijk dat ze voor zo’n intensief pakket kiezen.
‘Ja, het is eigenlijk voor het eerst dat ze samen een paar dagen weg zijn, sinds ze kinderen hebben.’
Dit geeft altijd een andere dimensie aan de relatie. Door vijf gesprekken te voeren in tweeënhalve dag, zijn ze niet alleen bij mij. Ze zijn vooral samen.
‘Hadden wij dat ook moeten doen?’
Ik schiet in de lach. “Vijf gesprekken in tweeënhalve dag, in Schiedam?’
Ook wij gingen naar een ander stadje in de buurt. Niet bewust: Google heeft  een grote vinger in de pap gehad.
‘Was voor ons misschien wel goed geweest, maar ik weet niet of K. (onze relatietherapeut) dit had getrokken.’

Wij vochten elkaar in die dagen de tent uit. Niet fysiek, maar elk woordje kon al gauw verkeerd vallen of verkeerd worden opgevat. Wat liepen we toen op eieren. En onze relatietherapeut volgens mij ook.
Mijn man komt achter me staan en slaat zijn armen om me heen.
‘Het was fijn dat hij er toen was.’
Hij heeft gelijk. Ik moet nog vaak aan hem terugdenken. Hij bracht rust, toen het zo nodig was.

Als beste getest

Zoals jullie weten ben ik een groot voorstander van Emotionally Focused Therapy, de therapie die ik gebruik om de verbinding tussen stellen te herstellen. Ik geniet ook van onderzoeken waarin therapieën met elkaar worden vergeleken en EFT als de beste naar voren komt voor relatietherapie. Toch wordt maar 30% van het resultaat behaald door de therapie zelf. 70% wordt bepaald door ‘non-specific factors’. In het onderzoek van Messer en Wampold naar niet-specifieke factoren uit 2002, komen als belangrijke factoren naar voren:

  1. De therapeut
    Een klik hebben met je therapeut heeft een groter effect op het resultaat, dan de therapie. Met andere woorden:
    1. Zoek een goede (relatie)therapeut met wie het klikt, die…
    2. … een therapie gebruikt waar jij je wel in kunt vinden.
    In die volgorde.
  2. Gelooft de therapeut in de therapie die hij/zij geeft?
    Dit draagt voor een nog belangrijker deel bij aan het resultaat. Als je dit in ogenschouw neemt, is het best gek dat er veel onderzoek wordt gedaan naar de verschillende therapieën (die voor minder dan 1% in de variantie bijdraagt), terwijl de verbondenheid van de therapeut met de therapie wel voor 70% in de variantie meetelt.)Dit onderzoek was met name gericht op non-specifieke factoren zoals de rol van therapeut.In de relatietherapie merk ik echter ook andere non-specifieke factoren die allemaal een positieve bijdrage leveren aan het resultaat. Zie de punten hieronder.
  3. Frequentie/therapietrouw
    Zeker in het begin is het belangrijk dat er gemiddeld eens per week, minimaal eens per twee weken een gesprek is. Ik merk dat het niet uitmaakt of er eens in de week een gesprek is, eens in de twee weken 2 gesprekken op een dag, of eens in de maand 5 gesprekken in 2,5 dag. Dit werkt allemaal even goed. Wordt de frequentie in het begin echter eens per drie weken, dan is het vaak lastig voor stellen om in het proces te komen. Elke keer moet er dan eerst een stapje terug worden gedaan, voordat de draad weer opgepakt kan worden. Dus als je voor therapie kiest, ga er dan ook echt voor.
  4. Wordt het huiswerk gedaan?
    Ik vergelijk mezelf altijd met een fysiotherapeut. Iedereen begrijpt, dat herstel veel langer duurt als je thuis geen oefeningen doet. Dit geldt ook voor relatietherapie. Neem het boek door, maak de oefeningen en houd hiermee het proces waar jullie in zitten actief en levend.
  5. Het autoritje
    Toen wij in relatietherapie zaten, was de auto onze privé ruimte waar we ruzie maakten, huilden, stil waren, maar ook waar we weer goedmaakten en elkaar leerden begrijpen. Het was een plek waar je niet zomaar weg kon lopen. Het was ook een plek waar we nooit gestoord werden en niet hoefden na te denken of de kinderen ons konden horen. Nog steeds blijven we wel eens in de veilige cocon van de auto zitten om even te praten.Ik snap best dat ik stellen uit Rotterdam niet kan vragen om eerst een rondje over de ring te rijden voor ze bij mij komen. Maar als je tijd hebt om samen te wandelen (in plaats van de fiets te nemen) als je elkaar kunt ophalen zodat je samen met de auto komt, doe dit dan. Het helpt.
  1. Stellen die de relatietherapie zelf betalen
    Er zijn meer stellen die de therapie zelf betalen dan vroeger. Dit komt onder andere, doordat relatietherapie niet meer wordt vergoed vanuit het basispakket. Ook kiezen steeds meer therapeuten ervoor geen contract meer te sluiten met een verzekeraar vanwege de bureaucratische rompslomp. Hoewel het fijn is als de therapie wel vergoed wordt: ik hoor ook altijd van andere therapeuten dat stellen die het zelf betalen, veel gemotiveerder zijn. Tel uit je winst.
  1. Tijd
    Lukt het je om de tijd te nemen als je in relatietherapie gaat of is therapie een last die we er ook nog bijkomt? Doordat ik me – onder andere – op open relaties richt, krijg ik stellen vanuit heel Nederland, België en zelfs een keer uit Frankrijk.
    Eén keer in de week een gesprek van een uur was voor deze mensen door de afstand niet haalbaar. Vandaar dat ik op een andere manier ging werken, en dit leverde ook nieuwe inzichten op.
    Stellen die verder weg wonen, spreken vaak twee keer op een dag af of nemen een relatie-boost. Eigenlijk omdat de afstand ze dwingt. Deze afstand zorgt er wel voor, dat ze dingen moeten regelen: een dag vrij nemen, de kinderen bij de opvang. Hierdoor hebben ze een dag (of 2,5 dag) echt alle tijd voor elkaar.

‘Zullen we nog even kletsen?’ We hebben net boodschappen gedaan en staan op het punt om de auto uit te laden. Mijn man glimlacht, zet een muziekje aan en pakt een paar dropjes.
‘Open!’
Braaf open ik mijn mond. Met een mooi boogje belandt het dropje precies op mijn kin en stuitert naast de stoel.
‘Minder dan 5 seconden op de grond,’ zeg ik en prop het snel in mijn mond.

Het ziet er misschien gek uit, twee mensen die op de parkeerplaats voor hun huis gezellig met elkaar zitten te kletsen, maar voor ons is het fijn. Even een moment voor onszelf, voordat we de hectiek van het gezinsleven weer induiken.

Zijn jullie weleens in relatietherapie geweest? Herkennen jullie je in de non-specifieke factoren? Zijn er nog factoren die je mist? Zoals altijd ben ik benieuwd naar jullie ervaringen.

Rhea Darens
EFT-relatietherapeut

Ga de verbinding aan met Emotionally Focused Therapy

‘Wat doet die post op tafel?’
Ik heb me voorgenomen om 30 dagen lang een clean-table-policy uit te voeren in een poging wat orde in ons chaotische huishouden te creëren. Een behoorlijk uitdaging voor een sloddervos als ik. Mijn man is duidelijk met iets bezig waar hij zijn aandacht bij moet houden en kijkt geagiteerd op.
‘Wat?’
‘Wat doet die post op tafel?’, herhaal ik op rustige toon. Maar er sluimert al iets duisters in mijn stem.
‘Waar moet ik het anders neerleggen? Trouwens het is niet alleen mijn post, er zit ook wat voor jou tussen.’ Hij kijkt weer naar zijn beeldscherm en pakt zijn mobiel.
‘Ik had net de tafel helemaal opgeruimd!’

Mijn stem klinkt al wat luider en dwingender. Ik voel me niet gezien bij mijn inspanningen en ik voel me nu niet gehoord. Onbewust spannen allerlei processen zich samen om dit probleem op te lossen.
‘O, sorry hoor. Leg het maar even ergens anders.’ Hij kijkt me niet aan en toetst een nummer in. Het interesseert hem niet.

Onbewust raakt hij iets diepers bij mij: Ik interesseer hem niet. Onbewuste gevoelens kunnen een groot emotioneel effect hebben. Ik ontplof.

‘Leg het maar even ergens anders? Jij wil toch zo graag een mooi opgeruimd huis? Jij klaagt toch altijd hoe rommelig het altijd is? Nu ruim ik eens wat op en kijk wat er gebeurt! Als jij zo graag een opgeruimd huis wil, zou het fijn zijn als je dat zou waarderen. Nog nooit zo’n ondankbare taak meegemaakt.’
Mijn man legt verbijsterd zijn mobiel neer.
‘Hey, wat is er?’

Herkenbaar? Vast wel. Kleine frustraties, die onbedoeld tot grote (principiële) conflicten kunnen leiden, waarbij partners zich aan elkaar ergeren.

Binnen EFT, Emotionally Focussed Therapy – de therapie waar ik mee werk als relatietherapeut – worden in dit soort uitspattingen de partners zélf niet als het probleem gezien. Het echte probleem is de ‘dans’ oftewel het conflict. Een conflict ontstaat omdat een van beide partners zich niet emotioneel verbonden voelt met de ander. Door inzicht te krijgen in onderliggende en meer gevoelige emotionele patronen, ontstaat er begrip en compassie. Maar er wordt daarmee ook een basis gelegd voor een veilig gehechte relatie.

Natuurlijk speelt het gedrag van de partners óók een rol in het conflict. Binnen EFT worden partners in twee groepen verdeeld: er zijn aanvallers en er zijn vermijders. Sommige relaties bestaan uit twee aanvallers (hebben een hele uitbundige dans), twee vermijders (dansen nagenoeg niet), maar het gros bestaat uit een aanvaller (meestal de vrouw) en de vermijder (meestal de man). Aanvallers vechten voor de relatie. Vermijders beschermen de relatie.

De manier waarop aanvallers vechten voor hun relatie en vermijders de relatie beschermen, kan contraproductief zijn. Voortdurend kritische opmerkingen maken, in de hoop gehoord te worden of telkens de hond uitlaten in de hoop de escalatie tot bedaren te brengen, is niet altijd de manier om samen weer die klik te voelen. Het is nodig met elkaar in gesprek te komen. Een gesprek waarbij de dans niet alleen meer draait om bovenliggende rationele argumenten en/of principes met de bijbehorende zichtbare emoties, zoals irritatie, boosheid, zwijgen. Maar waarin ook ruimte komt voor inzicht in de meer onbewuste onderliggende emoties. Emoties zoals bijvoorbeeld verdriet, eenzaamheid, het gevoel hebben dat je niet gehoord wordt of dat je het weer fout hebt gedaan.

Binnen de EFT leer je als stel verschillende dingen:

  • Je leert je conflict te herkennen en te stoppen. De toon verandert ook. In plaats van wat ben jij onhebbelijk/onverdraagzaam/slap/ laf/ emotioneel wordt er meer in de wij-vorm gepraat: volgens mij zitten we weer vast.
  • Je leert je gevoelens herkennen en benoemen. Daarmee bedoel ik niet alleen de bovenliggende emoties (Ik ben zo boos), maar ook de onderliggende (als je zo doet, voel ik me gestraft). Naarmate het rustiger wordt, kunnen ook de dáár onderliggende emoties zichtbaar worden, zoals de angst dat de ander niet om je geeft.
  • Je leert je conflict analyseren. Hierbij merk je dat de oorzaak van een conflict soms verder teruggaat dan alleen het incident. Soms ontdek je dat er al iets borrelde, vanwege iets wat op het werk gebeurde, of een opmerking die een paar dagen eerder is gemaakt. In de nieuwe rust leer je dit samen uitpluizen. Je leert jezelf en je partner begrijpen. Maar ook je partner gerust te stellen, te troosten of juist te steunen en omgekeerd: dit ook te kunnen ontvangen.

Een leuke bijkomstigheid is dat ik van stellen hoor dat ze dit ook in andere relaties gaan toepassen (werk, kinderen, ouders, lovers)

‘Waarom word jij altijd zo boos?’, zegt mijn man. Zijn stem klink verongelijkt en verdrietig tegelijkertijd.
‘Waarom moet ik altijd eerst boos worden voordat jij mij hoort?’, kaats ik de bal terug. We zijn even stil.
‘We doen het weer, of niet?’
Wij herkennen onze dans ondertussen wel. Meestal kunnen we het voorkomen, maar soms struikelen ook wij nog.
‘Ik vond dat je de tafel prachtig had opgeruimd.’ Hij knuffelt me in mijn nek. ‘Sorry dat ik de post er zo gedachteloos oplegde.’
‘Ik voel me niet gezien, als je zoiets doet.’
‘Ik zág je ook niet, schatje.’

Het helpt. Ik ken de theorie en ik zie hoe wij het toepassen. Je zou verwachten dat het dan nep zou worden, maar dat is niet zo. Het maakt me zacht en liefdevol. Het maakt dat ik spijt krijg van mijn gedrag.
‘Sorry dat ik zo ga foeteren.’
‘Ja, het voelt alsof je me straft en ook alsof je van plan bent hier nog even mee door te gaan.’
Ik moet lachen om mijn eigen gedrag. ‘Dat was ook zo. Erg hè? Als ik me niet gehoord voel, maakt dat me hels.’
‘En je bent van plan dit 30 dagen vol te houden?’, lacht mijn man.
We lachen er samen om. Het is goed.

Wij kunnen ruzie maken maar we kunnen ook goedmaken. En dat voelt het allerbest. Dat is vertrouwen. Weten dat als het misgaat, het toch weer goed zal komen.

Hebben jullie ook een dans? Kunnen jullie daar ook vast in komen te zitten? Schrijf je ervaringen dan bij mijn blog. Deze keer verloot ik half oktober het boek Houd me vast van Sue Johnson, hoogleraar klinische psychologie en grondlegster van Emotionally Focussed Therapy, onder degenen die een reactie hebben geplaatst.

Rhea Darens

EFT- relatietherapeut

Als het lijkt, dat je partner je tegenstander is

Hemelvaart, heerlijk weer en vrije dagen. De kinderen zijn eropuit. Dat wil ik ook!
‘Ga je mee fietsen?’, vraag ik mijn man. ‘Lekker over Katendrecht en lunchen op het Stoom Schip SS Rotterdam?’
Hij schudt stellig zijn hoofd.
‘Ik heb het echt veel te druk!’ Hij begint meteen een hele waslijst op te dreunen van zaken die geen uitstel dulden. Ik onderdruk mijn teleurstelling, maar niet goed genoeg want hij heeft het gezien.

‘Weet je wat? Zullen we vanavond ergens een hapje gaan eten? Ik kan niet lang, maar eten moet ik tóch.’ Hij doet zijn best. ‘En straks kunnen we wel even samen in de tuin lunchen.’

Hij doet écht zijn best. De kleine heks in mij lispelt nog dat hij het altijd druk heeft en nooit echt tijd voor mij heeft. Maar ik negeer haar, bel een vriendin en wij gaan lekker wandelen.

Tijdens de lunch is mijn man er niet bij met zijn gedachten.
‘Is er iets?’, vraag ik ongerust. Als hij echt deadlines heeft, kunnen we ook best een andere keer uit eten gaan. Wat maakt dat nou ook uit.
‘Nou,’ zegt hij terwijl hij langzaam een hap van zijn broodje neemt. ‘S. appte net, of ik vanmiddag nog even met haar mee ga sporten.’ Hij heeft niet door dat ik me bijna verslik.
‘Eigenlijk heb ik daar helemaal geen tijd voor, maar aan de andere kant: sporten is natuurlijk wel goed voor me.’ Er volgt een stilte. Sommige stiltes zeggen meer dan duizend woorden en dit is er zo een. Helaas, hoort bij deze stiltes ook vaak een orkaan. Die is niet altijd even goed te beheersen.
‘Je hebt geen tijd voor mij, maar je hebt wel ineens tijd voor haar?’ Mijn stem klinkt nog redelijk beheerst en ik hou mijn woede in. Maar ik voel hoe die aanzwelt als een orkaan.

Mijn man zegt niets.
‘Als jullie gaan sporten, duurt dat minstens 2 uur, dan moet je natuurlijk nog napraten. Dan ben je zó 3 uur kwijt. Dat zijn 3 uren die je je niet kunt veroorloven. Dan kom je gestrest thuis, je deadline is niet opgeschoven, en dan zal je zien dat je er als een berg tegenop ziet om met mij uit eten te gaan. Dan ga je alleen maar omdat je het mij beloofd hebt!’ Mijn stem wordt al luider.
‘Dan ben ik zo’n verplichting waar je niet onderuit kan!’, schreeuw ik nu.

De orkaan is bijna op volle sterkte.
Mijn man is niet onder de indruk. ‘Nou, zij voelt zich anders altijd de tweede plaats.’
‘Stond ik maar een keer op de tweede plaats!’ gil ik. ‘Want die eerste plaats van jou stelt ook niks voor.’

Vanaf dit punt kan het heel makkelijk verder escaleren. Zeker als bepaalde patronen zo structureel zijn, dat de pijnpunten steeds dieper ingesleten worden. Binnen de kortste keren is de één de lul, de ander de heks, voeg daar een sausje van incidenten uit het verleden aan toe, vind bevestiging bij je omgeving, en er is binnen de kortste keren een situatie die muur- en muurvast zit. Herkenbaar?

Drie fases van escalaties in conflicten

In escalaties zijn er drie fases te onderscheiden, volgens Glasl (1980,1981). Hij heeft dit model bedacht voor organisaties, maar ik een relatie is net een kleine organisatie op zich is:

  1. De polarisatie (verharding)
  2. De confrontatie (vuil spel)
  3. Destructie

De polarisatie:

Je herkent dit aan de verscherping.

  • Standpunten worden stelliger
  • Men kan het alleen uit z’n eigen gezichtspunt bekijken, er is geen/minder begrip voor de ander
  • De kwestie wordt een prestige zaak
  • Het gedrag wordt extremer, beide partijen roepen elkaars irritatie op
  • Partners kunnen zich ook superieur voelen ten op zichte van elkaar
  • Maar: elke partner is nog wel bereid te zoeken naar een oplossing die voor hen allebei gunstig is

De confrontatie:

  • In deze fase is elke partner alleen maar bezig met het eigen voordeel
  • Standpunten zijn onwrikbaar en zwart-wit
  • Er worden allemaal voorbeelden uit het verleden bijgehaald
  • Er wordt gedreigd met sancties
  • De andere partner wordt genegeerd of zwart gemaakt
  • En vaak wordt er steun van buiten gezocht. Denk aan familie, vrienden, kinderen, maar ook aan sociale media: Facebook en Twitter
  • De andere partner is de vijand

Destructie:

  • Het gaat allang niet meer om de geschilpunten
  • Het gaat er alleen maar om, om de andere partner pijn te doen. Schade toe te brengen. Alle middelen zijn geoorloofd: laster, soms geweld. Soms zelfs ten koste van zichzelf. Of nog erger: van de kinderen. Zolang het ook maar ten koste van de ander gaat
  • De partners zijn op een punt aanbeland waarin ze elkaar zijn gaan haten

Is het verloop van dit escalatieproces onontkoombaar?

Nee. Je kunt dit proces doorbreken.

  1. Heb je een conflict, onderzoek dan in welke fase je zit. Wees je ook bewust van de psychologische factoren die erbij kunnen komen kijken:
  • Het geschilpunt wordt groter gemaakt dan het is
  • Er worden geen vragen meer gesteld aan de ander, of geluisterd
  • Anderen worden erbij betrokken, waardoor de escalatie zich nog verder verhardt
  • Gevoelens van agressie en wantrouwen worden geprojecteerd op de ander (de ander is agressief, de ander is niet te vertrouwen. Maar als je door de ogen van de ander kijkt, ben jij dat dan wel? Lukt het nog om ook met een eerlijke blik naar jezelf te kijken?)
  1. Vaak is het beeld wat je van de ander hebt, een bevestiging van je eigen beeld en niet van de werkelijkheid. Neem als voorbeeld de partner die zich terugtrekt: hem/haar kan verweten worden, dat het hem/haar dus blijkbaar niets kan schelen. Terwijl deze partner juist zijn/haar best doet, om het niet verder te laten escaleren. Hetzelfde geldt voor de partner die alleen maar verwijten maakt. Deze wordt verweten de boel alleen maar op te blazen, terwijl er in dit geval juist gevochten wordt voor de relatie.
  2. Schakel hulp in. Ga in relatietherapie. En was de eerste therapie niets, zet dan toch even door. Relatietherapeuten zijn getraind om te kunnen de-escaleren. Het is het echt zonde hoe mensen 10, 20, 30 jaar samen-zijn weggooien. Zoiets bouw je niet zomaar nog eens op.

Let wel: ik heb het hier niet over onveilige situaties als relaties met geweld, misbruik, ernstige verslavingen.

Geloof dat een zware crisis kan leiden tot ultieme verbinding

Mijn ervaring is, dat partners elkaar soms onnodig pijn kunnen doen. Vaak is het onbedoeld. Vaak hebben we het niet eens door. En ja, soms willen we het ook niet doorhebben. Of nemen we het risico. Soms zijn we gewoon egoïstisch. Maar nooit, is het de bedoeling geweest om iets dat zo kostbaar is als een relatie, kapot te maken.

Het moeilijkste is dat stellen er soms zelfs gewoon niet meer in geloven dat het goed kan komen. Terwijl het juist deze zwarte crises zijn, die uiteindelijk tot een ultieme verbinding kunnen leiden. Als je deze blog leest en je zit in een situatie die zo voelt: doe nog een laatste poging! Ga samen nog een keer in relatietherapie.

‘Baal je dat je niet bent gaan sporten?’
‘Ja.’
We zitten aan tafel in een klein restaurantje. ’s Middags hebben we uitgebreid gesproken. Het verlichtte niet echt. Mijn man ging niet sporten. Maar ik was niet blij. Hij ging niet sporten, omdat hij moest kiezen tussen het teleurstellen van zijn minnares of ruzie met mij. Een keuze uit twee kwaden. Welke keuze hij ook maakte, er waren alleen maar verliezers in dit spel.

Blijkbaar was ik het ergste kwaad. Toch is het uiteindelijk deze gebeurtenis geweest, die heel ingrijpend onze relatie veranderde. Toen het stof eindelijk gedaald was, kon mijn man inzien dat hij mij kon verwaarlozen. Maar ik zag ook in, dat ik met mijn eigen gedrag, dingen op de spits kon drijven. Dingen kapot kon maken. Allebei beseften we, dat we onze situatie en ons gedrag moesten veranderen, wilden we het mooie uit ons karakter halen en niet het slechtste. Dat is gelukt. Na dat moeizame eerste jaar van onze open relatie, werd het rustiger. We herkenden ons patroon, konden het veranderen, leerden beter met moeilijke situaties omgaan en we vonden elkaar sneller als het weer eens misging.

Wie herkent deze situatie? Hebben jullie soms een extreme keuze moeten maken om het patroon te doorbreken? Wat was dit dan? Ik ben heel benieuwd hoe jullie dit oplosten.

Rhea Darens
EFT-relatietherapeut

Van minnaar naar stiefouder

Open relatie en een stiefgezin. Kan dat?

Een tijdlang was ik de one and only voor mijn minnaar. Maar ik wist ook heel goed dat dit weer kon veranderen als er een potentiele minnares voorbij kwam. En dat is nu dus gebeurd, in de vorm van een vrouw die hij al tien jaar leuk vindt.

Tot voor kort had ik de aandacht voor mezelf, nu ben ik benieuwd naar de vorderingen die hij maakt bij deze dame. Ik zit op mijn vertrouwde plekje op het aanrecht met mijn handen om een dampende kop thee gevouwen. Ik heb de vraag heel lang uitgesteld maar ik klap bijna uit elkaar van nieuwsgierigheid.

‘Waar zijn jullie uit eten geweest?’ vraag ik.
‘Ergens bij haar in de buurt.’
‘En…..nog wat gebeurd?’ Het is eruit. Ik probeer zo nonchalant mogelijk te kijken.
Hij stopt even met boontjes doppen en legt het mes neer. ‘We zijn bij haar thuis iets gaan drinken.’
Nu wordt het interessant.
‘Gezellig. Waren haar kinderen thuis?’ Ik ben heel benieuwd. Mijn kinderen hebben hem nooit ontmoet.

‘Ja, die waren er ook.’ Hij laat een stilte vallen en denkt na.
‘Hoe was dat?’
‘Hoe was dat? Ik voelde me wel een beetje vereerd, dat ik aan hen werd voorgesteld. Tegelijkertijd vond ik ook beklemmend.’
Hij veegt zijn handen af aan een keukendoek en haalt zijn handen door zijn haar. Een piekergebaar.
‘Ik heb het idee dat ze zo gauw mogelijk weer een gelukkig gezinnetje wil, maar ik weet niet of ik daar wel zin in heb.’

Hij spreekt de woorden behoedzaam uit. Mijn lieve minnaar. Hij vindt het fijn als vrouwen komen, maar hij vindt het ook fijn als ze weer gaan. Dat geldt óók voor mij, dat weet ik.

Het nieuwe gezin

Het is niet de eerste keer dat hij een leuke gescheiden vrouw ontmoet met kinderen. Het patchworkgezin, nieuwe gezin of samengestelde gezin is de afgelopen jaren opgerukt. Uit onderzoek blijkt dat 40% van de stellen gaat scheiden bij een eerste relatie. Dit aantal groeit explosief bij een tweede relatie: maar liefst 60% tot 70% stevent weer op een scheiding af. De laatste groep zelfs binnen twee jaar. Ik word een beetje verdrietig van deze cijfers.

Mensen hebben hoge verwachtingen van een volgende relatie. Het moet beter en gelukkiger zijn, dan de relatie die net verbroken is. Bovendien hebben ze er toch wel iets van geleerd. Vaak zijn er kinderen betrokken bij de tweede relatie. En dát maakt het opbouwen van een stabiele relatie zo moeilijk.

Bij een nieuwe relatie hopen veel (stief-) ouders dat er uiteindelijk een nieuw gelukkig gezin ontstaat. Logisch. Het appelleert aan fundamentele menselijke verlangens. De grootste valkuil is, dat sommigen dat veel te snel verwachten. Dat is een irreële verwachting. Een samengesteld gezin is topsport. Hoe creëer je meer kansen om je nieuwe relatie mét kinderen wel te laten slagen?

  • Een LAT-relatie is in veel gevallen een prima oplossing voor de eerste paar jaar. Het geeft je kinderen de tijd om aan een nieuwe partner te wennen en in de thuissituatie verandert niet veel. Met de scheidingspercentages in je achterhoofd, is het niet gek om er rekening mee te houden dat de relatie geen standhoudt. Dan heeft dit in elk geval niet wéér impact op de kinderen.
  • Houdt de relatie wel stand, dan heeft deze alle ruimte om zich te ontwikkelen. Neem die ruimte en de tijd om je te ontwikkelen in je nieuwe rol als stiefouder. Ontdek samen hoe jullie die rollen het beste kunnen vervullen. Forceer niets, doe liever een stapje terug als het te veel schuurt en wringt.
  • Langzaamaan ontstaan er nieuwe rituelen en een eigen gezinscultuur. Dit kan pas als iedereen zich prettig voelt bij de nieuwe situatie. Schrik niet: gemiddeld duurt het zo’n vijf jaar voordat het stiefgezin een beetje is gesetteld.
  • Blijf dingen alleen met je kinderen doen. Het is voor kinderen belangrijk om ook nog tijd alleen met hun (biologische) vader of moeder te hebben.
  • Gaan jullie toch samenwonen, spreek dan heel goed af wat de rollen zijn van de biologische ouder en de stiefouder. Het is belangrijk dat de stiefouder eerst tijd steekt in het opbouwen van een relatie met het stiefkind, voordat hij/zij de rol van ouder gaat vervullen. Biedt dus liever je hulp aan, in plaats dat je je stiefkind gaat opvoeden (lees: bekritiseren).
  • Wees eerlijk! Als iets je niet bevalt, geef het aan. Het helpt als je hierbij in staat bent om:
    • gevoelens te herkennen en duidelijk te uiten;
    • problemen in kaart te brengen;
    • conflicten op te lossen;
    • een klacht te uiten op een manier die empathie wekt en je dus kwetsbaar op te stellen;
    • anderen te accepteren zoals ze zijn.

Houd rekening met een sleeper- effect bij pubers; effecten van de scheiding die pas later zichtbaar worden. Bij pubers kunnen soms emotionele en gedragsproblemen voorkomen. Het lijkt er echter op dat dit een uitgestelde reactie is, die soms 4 tot 6 jaar na de scheiding voorkomt. Volwassenen in het stiefgezin kunnen hierdoor in verwarring raken, omdat ze denken dat het een reactie is op het nieuwe gezin.

Dan maar geen relatie?

Je zou haast denken dat je maar beter kunt blijven daten, als het zo moeilijk is om een (tweede) relatie op te bouwen en goed te houden. Maar zo erg is het niet. Er is ook nog goed nieuws.

Onderzoek wijst uit dat het geluk bij een eerste relatie in het begin heel groot is, maar met de loop van de jaren afneemt. Bij een tweede relatie gebeurt juist het tegenovergestelde. In de eerste twee jaar is er veel stress en spanning in een samengesteld gezin, maar als dit nieuwe gezin zich hier doorheen kan bijten, neemt het geluk bij deze stellen alleen maar toe met de jaren. Je hebt dus iets om voor te vechten en om naar uit te kijken.

Wat mij als relatietherapeut opvalt, is dat mensen in een tweede relatie veel meer energie steken en eerder hulp inroepen als het niet loopt zoals ze zouden willen. De bereidheid om er samen iets van te maken, is groot. In eerste relaties wachten stellen vaak lang voordat ze hulp zoeken of ze zijn zelfs te laat.

‘Stiefouders en stiefkinderen’ is een prachtig boek van James Bray en John Kelly. Deze onderzoekers beschrijven in dit boek de drie verschillende soorten stiefgezinnen: Traditioneel, Matriarchaal en Romantisch. Ze schrijven over de verschillende cycli die een stiefgezin doormaakt. Daarnaast wijzen ze op de valkuilen en oplossingen. Het voert te ver om dit hier allemaal toe te lichten, maar ik kan dit boek iedereen aanraden. Echt een eyeopener. Het boek is bijna 25 jaar oud en is alleen nog maar tweedehands te krijgen.

Ik zet mijn kop thee weg en pak de handen van mijn minnaar in de mijne. We kijken elkaar een tijdje aan. Ik begrijp zijn twijfel wel. Zelf geniet ik van the best of both worlds, hier en thuis.

‘Zou je het niet willen?’ vraag ik.
‘Wat?’
‘Een nieuw gezin. De huiselijkheid. Iemand om samen mee naar je familie en feestjes te gaan.’
Hij gaat verder met het eten en zet de boontjes op het vuur. Ik hoef alleen maar te zitten en te kletsen. Ons vaste ritueel in de keuken. Hij denkt na.
‘Dat zou aan de ene kant wel fijn zijn,’ geeft hij toe, ‘aan de andere kant zou ik ook een hoop vrijheid in moeten leveren en ik weet niet of ik dat wel voor iemand over heb.’ Hij is zo eerlijk. Ik hou van deze gesprekken. Van de intimiteit.
‘Ik denk weleens,’ gaat hij verder, ‘dat ik beter geschikt ben als minnaar dan als partner.’ Hij komt voor me staan. Ik sla mijn armen om hem heen, druk mijn neus tegen de zijne en geef hem een zoen.
‘Je hoort mij inderdaad niet klagen,’ lach ik.
Hij pakt een fles wijn van de plank en houdt hem in de lucht en knipoogt. Ik knik. Deze avond is van ons.
Omdat het Kerst is, verloot ik het boek ‘Stiefouders en stiefkinderen’. De vaste lezers kennen het principe al. Schrijf een mooie reactie bij deze blog! Dit boek wordt onder de inzenders van de reacties verloot. Alvast fijne feestdagen en een gelukkig nieuw jaar!

Rhea Darens
EFT-relatietherapeut

EFT

Emotionally Focussed Therapie (EFT) is een model voor relatietherapie.

De grondlegger hiervan is de Canadese hoogleraar in de klinische psychologie Dr. Sue Johnson. Ze heeft hierbij gebruik gemaakt van de hechtingstheorie van Bowlby, die gericht is op hechtingsgedrag tussen ouders en kinderen. Deze theorie heeft ze vertaald naar hechtingsgedrag voor stellen.

EFT helpt stellen om meer verbonden te zijn. Het doel is het begrijpen van de emoties die aan (niet gewenst) gedrag ten grondslag liggen. Emoties zijn hierin het doel en het middel tot verandering. Uiteindelijk leidt dit  tot een veranderd gedrag. Een nieuw hechtingsgedrag, waardoor stellen zich op een dieper niveau veilig en verbonden voelen.

Dit geldt zowel bij:

  • monogame relaties, die een fase kunnen hebben waarbij ze elkaar ontgroeid zijn
  • relaties waarin is vreemdgegaan en het vertrouwen hersteld moet worden
  • bij stellen die ervoor kiezen om hun relatie te openen.

Om wat dieper in te gaan op open relaties:
Bij het openen van je relatie kun je te maken krijgen met een toename van emoties. Mooie zoals blijdschap, trots, verwondering. Maar ook emoties die je misschien liever niet wil zien. Emoties zoals jaloezie, angst, schuld of schaamte. Deze laatste emoties kunnen een bron worden van ruzies. Ruzies die meestal ontstaan omdat één van de partners een verlies van verbondenheid ervaart. Binnen EFT worden deze ruzies onder de loep genomen, er wordt onderzocht hoe deze patronen in ruzies lopen, welke emoties hieraan ten grondslag liggen, en ook hoe op een dieper niveau vaak onbedoeld pijnpunten worden geraakt. Op het moment dat helder wordt hoe deze patronen verlopen, is het ook mogelijk deze te doorbreken en nieuwe patronen er voor terug te plaatsen. Nieuwe patronen die beter aansluiten bij de behoefte van elke partner en daarmee de veilige verbinding in de relatie herstellen.

Volwassen partners zijn emotioneel afhankelijk van elkaar voor hun levensgeluk. Dit staat soms haaks op de gedachte dat we allemaal individuen zijn, die in staat horen te zijn onafhankelijk te staan in het leven. Emotionele afhankelijkheid is echter geen zwakte en hoeft ook niet hoeft te betekenen dat je niet voor jezelf kunt zorgen. Integendeel, wie zeker is van de liefde van zijn of haar partner, gaat met een geruster gevoel de wereld in.

EFT is een wetenschappelijk beproefde methode met een groot slagingspercentage. Ik werk veel met stellen waar een ander in het spel is, hetzij stiekem zoals bij vreemdgaan, hetzij open, zoals bij een open relatie. Ik richt me hierbij op de vaste relatie en het herstellen en bevorderen van de veiligheid tussen hun. Het is aan het stel, voor welke relatievorm ze vervolgens kiezen.

Emoties: gevoelige gedachten

Ik zie mijn man achterin de zaal zitten en zwaai naar hem. Hij heeft een plaatsje voor me vrij gehouden, aan de andere kant van hem zit een vrouw. Een vrouw die hij blijkbaar kent.

‘Ken je Yvonne al?’ We schudden handen. De lezing begint. Ik heb moeite om me te concentreren. Yvonne fluistert steeds iets in het oor van mijn man. Ze heeft de agenda van die avond op haar schoot en ze wijst af en toe iets aan. Mijn man moet buigen om te zien wat er staat.

Yvonne heeft er geen moeite mee om met mijn man te flirten waar ik bij ben.

Ik wel. Ik heb er moeite mee dat ze net doet of ik niet besta.

Subtiel schuif ik mijn rok een klein beetje omhoog. Een signaal op dierlijk niveau. Als er een andere man naast mij zou zitten, zou mijn man onbewust zijn hand op mijn benen leggen. Zo werkt dat, het zijn duidelijke signalen. Terwijl Yvonne nog iets in zijn oor lispelt, bedenk ik me dat het me gelukkig niet meer raakt. Dat was vroeger wel anders. Toen namen mijn emoties wel eens de overhand.

Over emoties gesproken

Emoties. We kunnen niet mét en zeker niet zonder ze. Dr. Martha Nussbaum is hoogleraar rechtsfilosofie en ethiek. Zij beschrijft emoties als gevoelige gedachten. Een prachtige term, die weergeeft waar het om gaat. Zij vraagt zich af of mensen wel redelijke beslissingen kunnen nemen, als er met hun vermogen tot het hebben van emoties iets mis is. Volgens haar gaan emoties altijd over iets. Ze geven aan hoe je iets ziet, ze hebben een basis in overtuigingen en ze hebben betrekking op het eigen welzijn. Ze zal je niet aanmoedigen om je emoties te volgen, maar wel om ze te onderzoeken op hun ‘cognitieve’ inhoud.

Ook Henk Galenkamp, die ik al eerder heb aangehaald, schrijft in zijn boek Bang voor Boos het volgende:

[..Pas wanneer gevoelens gevoeld worden, herkend en erkend, en op functionele wijze worden ingezet, kan het denken weer gebruikt worden waarvoor het bedoeld is: het oplossen van onze problemen. Dan gaan hoofd en hart, rede en hartstocht samen…]

Gevoelens en emoties in de praktijk

Emoties beginnen altijd met een gevoel. Bij relatietherapie ligt dan ook sterk de nadruk op gevoel. Andermans gedrag analyseren is voor de meeste mensen geen probleem. Maar laten zien waar bij jou iets pijn doet en wat daaraan ten grondslag ligt, dat is veel lastiger.

Komt het door de kwetsbaarheid die daarbij komt kijken? Komt het omdat we zelf vaak (negatief) oordelen over onze emoties? Want zo kijken we tegen emoties aan: ze zijn goed of ze zijn slecht. Ze zijn functioneel of niet-functioneel. Jaloezie, schuld- of schaamtegevoelens vallen als vanzelf onder de niet-functionele emoties, omdat ze het denken zouden belemmeren.

Geloof jij het? Ik niet.

Ik denk dat elke emotie een functie heeft. De belemmering in het denken ontstaat niet doordat een emotie niet functioneel is, de belemmering ontstaat pas, als je ontkent dat je die ‘slechte’ emotie hebt.

Ontwikkel je emotionele kapitaal

Ik denk wel dat het belangrijk is om je ‘emotionele kapitaal’ te ontwikkelen. Coleman, de schrijver van Emotionele Intelligentie noemt vijf emotionele vaardigheden:

  1. Zelfbewustzijn: ben je je bewust van je gedachten, gevoelens, waarden, kwaliteiten, voorkeuren, etc.?
  2. Zelfregulering: ben je in staat de onmiddellijke bevrediging van behoeften of het vanuit een impuls handelen uit te stellen?
  3. (Zelf) motivatie: hoe breng jij jezelf in beweging, hoe bereik je wat je graag zou willen?
  4. Empathie: ben je je bewust van gevoelens, behoeften en zorgen van anderen? Geef je om de ander?
  5. Sociale vaardigheden: ben je in staat tot open en eerlijke communicatie met de ander?

Zelfbewustzijn is de belangrijke eerste stap. Durf je zonder oordeel naar jezelf te kijken? Ik neem mezelf maar als voorbeeld en ik denk even hardop.

Ik ga met mijn man naar een lezing. Hij is daar met mij. Als een vrouw met mijn man wil flirten, vind ik dat ze op zijn minst wat respect kan tonen naar mij. Gewoon met signalen laat merken: ik weet dat ik met je man flirt, ik hoop dat je het niet erg vindt. Dat heeft ze niet gedaan. Of ben ik nu heel kinderachtig? We zijn toch niet elkaars bezit? Laat haar toch een beetje onschuldig flirten!

Als deze oordelen te sterk worden, hetzij door jezelf, hetzij door je omgeving, dan komt vanzelf de fase dat je deze gevoelens gaat ontkennen. Dan kom ik hierin terecht:

Ik jaloers? Welnee. Op háár? Ze is niet eens zijn type. Nee, ik had gewoon last van dat gefluister. Mijn man fluisterde ook nog zo hard terug dat ik zeker weet dat iedereen er last van heeft gehad. Haar hoorde je tenminste niet. Hoe kan je nou zó een lezing volgen?

Voel je hoe dit de verkeerde kant op gaat? Dit wordt een ruzie over fluisteren en als deze fluister-ruzie tot een climax komt, zal geen van ons beide zich nog kwetsbaar opstellen.

Eerlijk zijn is het toverwoord

Wees eerlijk over wat je voelt en veroordeel je gevoelens niet bij jezelf en ook niet bij een ander. Toon begrip voor de ander. Waarschijnlijk ken je zelf deze gevoelens ook, maar dan in een andere situatie. Deel je eigen ervaring, in plaats van de gevoelens van de ander te analyseren. Pas als je je gevoelens kunt delen, ontstaat er veiligheid en daarmee groei.

Mijn man ligt al op bed. Ik ga op hem zitten.

‘Zij vond jou wel erg leuk hè!’ Ik hoef niet te zeggen over wie ik het heb.
‘Oeh…hoor ik hier een jaloerse ondertoon?’ Mijn man pakt grijnzend mijn polsen beet. Hij houdt van mijn jaloerse ondertoon. Mijn minnaar ook. Voor hen is het een blijk van liefde.
‘Ze zat de hele tijd met je te fluisteren.’
‘Ja, en veel te zachtjes. Ik verstond er helemaal niets van. Dodelijk vermoeiend was het.’
‘En ze had stomme nagellak op haar tenen.’
‘Stomme nagellak op tenen zou verboden moeten worden’, zegt mijn man beslist. Ik kijk hem lachend aan. Hij is lief. Bij hem kan ik de vrouw zijn die ik ben. Het hele pakket. Bij hem voel ik me: mooi, slim en liefdevol. Maar ook jaloers, kinderachtig en eerlijk.

Heb jij ze ook, van die gevoelige gedachten? Heb je er wel eens moeite mee of veroordeel je jezelf of een ander er wel eens om? Ik hoop dat je jouw ervaring met emoties met ons wilt delen.

Rhea Darens
EFT-Therapeut

Grenzen stellen en grenzen verleggen in een open relatie

Als mijn man uit bad stapt, geef ik hem zijn handdoek en een tandenborstel aan. Ik volg zijn bewegingen via de spiegel.

‘Ik ga met Pi naar een parenclub,’ zeg ik. Zijn tandenborstel blijft zweven in de lucht.
‘Een parenclub?’
‘Ik ga daar mijn visitekaartjes neerleggen. Voor mijn relatietherapie.’ Hij draait zich naar me om en kijkt me vol ongeloof aan.
‘Alsof die mensen daarop zitten te wachten. Die komen voor een leuke opwindende avond. Toch niet voor de kaartjes van een relatietherapeut?’
‘Het is wel mijn doelgroep, die daar zit.’ Hij poetst weer verder. Het is duidelijk dat hij er iets van vindt.
‘Wat is er?’
‘Ik vind het maar niets.’
‘Ik ga er alleen kaartjes neerleggen. Niet om iets te doen!’
‘Nee, maar al die mánnen die daar komen, die zijn daar wel om iets te doen.’
‘Dus…? Ik wil me wel professioneel opstellen.’ Ik zie aan zijn blik dat ik hem niet overtuig. ‘Ik krijg trouwens altijd een beeld van groezelige mannen, als ik aan een parenclub denk’, voeg ik eraan toe.

Ik weet dat ik bevooroordeeld ben en óók daarom wil ik eens gaan kijken. Maar niet alleen.

‘Groezelige mannen?’ vraagt mijn man, ‘welnee, ze hebben daar een deurbeleid.’
Ik schiet in de lach. ‘Een deurbeleid?’ Ik probeer me er een voorstelling van te maken. ‘En wat voor mannen komen daar dan wel?’
‘Alleen maar mooie slanke mannen, met een fors geschapen geslacht.’ We schieten nu allebei in de lach.
‘Oké, oké, ik overdrijf nu. Maar M. (een ex-minnares) is er weleens geweest. Het is een vleeskeuring en er komen alleen lekkere mensen binnen.’ Dat ik daar binnenkom, staat voor hem blijkbaar buiten kijf. Dat vat ik dan maar op als een compliment.
‘Ik ben niet gauw verliefd. Dat weet je.’
‘Nee, maar die mannen misschien wel.’ Ha, dáár zit de angel. Hij is niet bang dat ik iemand leuk vind, hij heeft er moeite mee als andere mannen mij leuk vinden. Bij mij werkt het juist omgekeerd.
‘Maar goed,’ gaat hij verder, ‘we hebben een open relatie en ik date zelf doorlopend met andere vrouwen, dus dan kan ik daar eigenlijk niets van zeggen.’

Hier heeft hij het mis.

Ongeschreven regels in een (open) relatie

In veel monogame relaties is het een ongeschreven regel dat je als vrouw niet alleen met een andere man afspreekt. Tenzij die man een homo is, maar er zijn zelfs mannen die daar moeite mee hebben. Omgekeerd kunnen vrouwen ook moeite hebben als hun man met een goede vriendin of (vrouwelijke) collega afspreekt. Dat heeft alles te maken met een gevoel van onveiligheid.

In een open relatie is dit niet anders. Ook hier ontstaat vaak een gevoel van onveiligheid als de partner aan het daten is. Laten we dit voor het gemak externe (on)veiligheid noemen. Dat is een normale menselijke reactie. Je kunt hier mee leren omgaan, door de veiligheid binnen je relatie (de interne veiligheid) te vergroten.

In het boek ‘Bang voor Boos’ schrijft Henk Galenkamp over veiligheid op school. Veel van wat hij beschrijft herken ik als het gaat om veiligheid binnen een (open) relatie, zoals de twee manieren die hij aangeeft om de veiligheid in een groep te vergroten. Ik heb ze hieronder vertaald naar een open relatie:

Er zijn er twee manieren om veiligheid in een open relatie te vergroten:

  1. Ervoor zorgen dat de betrokkenen elkaar (en zichzelf) beter leren kennen
  2. Duidelijke grenzen stellen aan gedrag dat wel en niet toegestaan wordt.

Betrokkenen in een open relatie kunnen elkaar direct of indirect leren kennen. Ik heb door onze open relatie mijn man bijvoorbeeld beter leren kennen en begrijpen en hij mij. Door hem heb ik ook zijn minnaressen leren kennen, ook al heb ik de meesten nooit ontmoet. Via hun leerde ik mezelf en mijn man nog beter kennen. En het is waar: door iemand echt goed te leren kennen, ontstaat er vertrouwen, begrip en een gevoel van veiligheid.

Vier soorten grenzen

Binnen een open relatie is het belangrijk duidelijke grenzen te stellen. Volgens Nina Brown, schrijfster van o.a. Children of the Self-Absorbed, zijn er vier soorten persoonlijke grenzen:

  1. Zachte grenzen: mensen met zachte grenzen praten gedrag van anderen vaak goed, zelfs als het hen schaadt. Veel vrouwen doen dit.
  2. Sponzige grenzen: een combinatie van zachte en rigide grenzen. Zie je vaak bij onzekere mensen.
  3. Rigide grenzen: de mensen zijn fysiek en emotioneel vaak ontoegankelijk. Vaak gaat het om mensen die mishandeld zijn.
  4. Flexibele grenzen: dit is ideaal. Mensen met flexibele grenzen bepalen wat ze wel en niet binnenlaten. Ze zijn niet gevoelig voor manipulatie en emotionele chantage.

Ik herken deze grenzen allemaal bij mezelf. Als ik overvallen word door iets waar ik niet op voorbereid ben, kan ik zachte grenzen stellen. Ben ik in paniek dan wordt mijn grens rigide. Kritiek (altijd lastig en toch zo kostbaar) brengt me bij de sponzige grens. Maar meestal zit ik bij de flexibele grens. Ik doe het misschien niet eens zo slecht, toch is een open relatie voor mij een leerschool.

Ik heb pas écht grenzen leren stellen door onze open relatie. Door onze open relatie ontstond ineens zo veel vrijheid, maar we gingen óók steeds weer over elkaars grenzen heen. Het herstellen van de veiligheid is altijd onze eerste zorg.

Tips om grenzen te stellen:

  • Spreek je uit als een situatie niet veilig voelt. Ook als je het stom vindt van jezelf. Of als je weet dat er gedoe over ontstaat.
  • Neem het gevoel van onveiligheid van je partner serieus.
  • Maak afspraken. Ze zullen nooit de hele lading dekken, maar ze dragen wel bij aan het leren begrijpen van elkaar en ook aan het nemen van verantwoordelijkheid en het scheppen van vertrouwen.
  • In het begin kunnen de grenzen wat krap voelen. Blijkbaar is dit nodig. Hoe krapper de grenzen, hoe onveiliger iemand zich voelt of hoe onveiliger de relatie is. Oftewel hoe veilig ben jij? Onderzoek dit.
  • Accepteer dat in nieuwe situaties een periode van ‘terugval’ is.
  • Neem de tijd om te groeien in je open relatie.

Juist door grenzen te stellen, waren wij in staat om te groeien en onze grenzen ook weer stap voor stap te verleggen.

Mijn man heeft de handdoek om zijn middel geslagen en zit op de badrand.
‘Ik voel nu pas hoe het voor jou moet zijn, als ik met andere vrouwen date.’ Ik ben klaar met tandenpoetsen en merk dat hij me écht begrijpt. Het raakt me, want ik weet dat er moed voor nodig is om te zeggen dat je ergens moeite mee hebt. Zeker als je het zelf diep in je hart kinderachtig en bekrompen vindt. Ik weet namelijk dat hij zo denkt. Ik draai me naar hem toe en sla mijn armen om zijn middel.
‘Wil jij soms met mij naar de parenclub?’
‘Nee,’ zegt hij en hij trekt een gezicht, ‘maar dat wil niet zeggen dat jij niet kan gaan. Ik moet gewoon even wennen aan het idee, dat is alles.’

Ik moet nog een datum prikken voor ons parenclub- avondje en ik vind het erg spannend. Ga jij weleens naar een parenclub met je partner of minnaar? Zou je jullie ervaring hierover willen delen?

Wat voor grenzen stellen jullie in je relatie, waarbij je aangeeft ‘tot zover en niet verder’? Wanneer voelt het voor jou onveilig en hoe ga je ermee om. Ik ben meer dan blij met jullie reacties!

Rhea Darens
EFT-relatietherapeut

Relatietherapie werkt bij de meeste stellen

‘Is dit misschien iets voor ons?’, zet ik in de onderwerpregel van de mail die ik naar mijn man stuur. In de mail staat een link naar een relatietherapeut.

We hebben ongeveer vier keer per week ruzie. We zitten muurvast in onze relatie. Er moet echt iets gebeuren; samen komen we geen stap verder. We willen elkaar niet kwijt, maar we hebben moeite elkaar te vinden en om dit vervolgens vast te houden.

Gespannen wacht ik zijn reactie af. Die volgt al snel: ‘Ik denk het wel. X.’ Het kruisje achter dit korte zinnetje geeft me in elk geval een positief gevoel.

Die avond bekijken we samen de website van de relatietherapeut en spreken we voor het eerst weer écht met elkaar. We stellen elkaar vragen en ik voel de wederzijdse interesse. We luisteren oprecht naar elkaar. We gaan eindelijk weer iets gezamenlijks doen: we gaan in relatietherapie. We maken een afspraak en nu we weten dat we een ander deelgenoot gaan maken, verandert er al iets bij ons. Door samen te gaan, zijn we weer ‘wij’.

Onderhoudsbeurt

Mensen geven veel geld uit aan het onderhoud van hun bezittingen. Het huis wordt regelmatig geverfd, de kozijnen vervangen, het dak gerepareerd. De auto krijgt op tijd een grote beurt en gaat netjes naar de APK. Ieder half jaar liggen we gewillig in de stoel van de tandarts. Maar als onze relatie minder gaat… dan denkt bijna niemand aan ‘repareren’, laat staan aan ‘preventief onderhoud’.

Relatietherapie heeft gek genoeg een slechte naam. Relatietherapie is voor mensen met een heel slechte relatie. Zo’n relatie die eigenlijk niet meer te redden is. Self fulfilling prophecy voor mensen die het bezoek aan een relatietherapeut blijven uitstellen tot het inderdaad te laat is.

Geen redmiddel maar investering

Wie relatietherapie niet langer ziet als laatste strohalm maar als investering in een (betere) relatie, kijkt er heel anders tegenaan. Mensen die kiezen voor relatietherapie, nemen het heft weer in handen in een situatie die ze niet meer de baas leken te zijn. Van elkaar afdrijven, ruzies, onbegrip en verwijten, kunnen weer plaatsmaken voor verbondenheid, begrip, luisteren en liefde. Relatietherapie kan geen relatie redden, dat doen de partners zelf.

Relatie APK’tje

Mensen met een open relatie gaan vaak al in een eerder stadium naar een relatietherapeut. Zij hebben immers al wat taboes doorbroken. Deze stellen willen elkaar niet kwijt raken in hun, soms hectische avontuur en zoeken preventief een vangnet. Ook in de Christelijke gemeenschap is (preventief) werken aan je relatie meer geaccepteerd. Ze noemen het vaak een ‘APK voor je relatie’. Inmiddels zie je steeds vaker monogame koppels die de weg naar de relatietherapeut weten te vinden. Omdat ze behoefte hebben om elkaar beter te begrijpen, om samen gelukkiger te zijn. En dit (samen) te blijven.

Als je die stap eindelijk waagt

  1. Alleen al het maken van een afspraak, maakt dat je bewuster met elkaar praat en luistert. Vaak is het eerste gesprek vrijblijvend. Wat heb je te verliezen? (Of te winnen!)
  2. Het voordeel van een therapeut is, dat jij niet meer verantwoordelijk bent voor het leiden van het gesprek. Dat doet de therapeut voor je. Jij kan je focussen op jezelf of op je partner, maar je hoeft er niet meer voor te zorgen dat het goed gaat.
  3. Een therapeut brengt een nieuwe manier van omgaan met elkaar teweeg. Heb geen illusies over grote veranderingen (bij de ander!). Er worden geen nieuwe rivieren aangelegd in je relatie, maar er wordt wel een steen in de rivier verlegd, waardoor alles anders stroomt.
  4. Het brengt rust. Ook als het tussendoor minder goed gaat, weet je dat er een vangnet in.
  5. Het brengt je relatie naar een ander niveau. Doordat je je partner beter leert kennen, maar ook doordat je jezelf beter leert kennen en begrijpen, ontstaat er een sterkere band.

Let op de ‘klik’

Je voelt meteen of je een klik hebt met een relatietherapeut of niet. Hebben jullie die niet allebei, stop dan. Twijfel niet aan jezelf en ga het ook niet ‘een kans geven’. Relatietherapie werkt als je jezelf kwetsbaar durft op te stellen. Hiervoor moet je je veilig voelen en op je gemak. Zoek een relatietherapeut bij wie jullie allebei een goed gevoel hebben.

Relatietherapie werkt: cijfertjes

Er zijn al veel onderzoeken gedaan die aantonen dat relatietherapie werkt. Emotionally Focused Therapy (EFT) scoort het best: ongeveer 75 % van de stellen zeggen hun relatie te hebben verbeterd na EFT. Maar ook onderzoeken bij andere therapieën, zoals gedragstherapieën, komen met positieve cijfers van rond de 65% (Christensen, 2009).

Er zijn wel wat kanttekeningen bij de maken. Bij EFT hadden de observerende therapeuten vaak een achtergrond in EFT. Bij de gedragstherapieën ging het om stellen die heel gemotiveerd waren om aan hun relatie te werken. Toch hebben beide onderzoeken de moeilijkheden niet geschuwd en gebruikten ze in het onderzoek stellen met zeer ernstige huwelijksproblemen.

Bij een follow-up onderzoek een aantal jaren later waren de cijfers van de therapieën bijna vergelijkbaar: 25% gescheiden. 25% was neutraal over hun relatie, maar nog steeds bij elkaar en 50% gaf aan dat de kwaliteit van hun relatie nog steeds verbeterd was.

Rust en warmte

We liggen in de relaxruimte van de sauna. Ik schuif naar mijn man en leg mijn hoofd op zijn schoot.
‘Dit was drie jaar geleden wel anders hè?’
Mijn man glimlacht en streelt mijn haar.
‘Ja. Ik kan me niet eens meer voorstellen dat we toen zo’n ruzie hadden.’

We hebben nu nauwelijks nog ruzie. We hebben elkaar beter leren kennen, we accepteren meer van elkaar en we zijn ook milder over onszelf.

Hij zucht diep. Een intens tevreden zucht.

Misschien is het wel zoals Albert Einstein ooit zei:
“Te midden van de moeilijkheid, ligt de mogelijkheid.”

Wat is jullie ervaring met relatietherapie? Hadden jullie er wat aan? Of juist helemaal niet? Ik ben heel benieuwd naar jullie ervaringen.

Rhea Darens
EFT-Relatietherapeut

Overzicht blogs

Onderwerpen

Hierbij het overzicht van de blogs van het afgelopen jaar en aan het einde vind je een overzicht wie mij geholpen hebben. De onderwerpen zijn gecategoriseerd per onderwerp, waarbij de nieuwe blogs van het afgelopen jaar schuingedrukt zijn. De onderwerpen zijn

  1. Open relatie, het begin (8)
  2. Je hoeft niet perfect te zijn (7)
  3. Van ruzie tot goedmaken (6)
  4. Relatietherapie helpt (12)
  5. Seks (4)
  6. Dankwoord aan volgers op twitter, de lezers die reacties schrijven, Lotty Rotthuizen, Quin Lausberg, Radio Decibel (Thorvald de Geus), Radio Royaal (nu Radio8FM), Radio FunX, Psychologie Magazine, Vriendin en natuurlijk mijn man en mijn minnaar.

Klik op de titel van de blog, dan wordt je automatisch doorgelinkt. Veel leesplezier. Vergeet niet de reacties. Hier zitten ook pareltjes tussen. En…. worstel je met je relatie? Pak die telefoon en bel:  06-41587202 of mail naar info@openrelatie.nu. Alleen al het maken van een afspraak, brengt beweging.

Open relatie, het begin

Je hoeft niet perfect te zijn

Van ruzie tot goedmaken

Relatietherapie

Seks

Dankwoord

Mijn praktijk had ik nooit kunnen uitbouwen zonder jullie hulp:

  1. Mijn volgers op Twitter (@openrelaties). Dank voor de twittergesprekken, het contact, het lezen en reageren op mijn blogs. Een speciale dank voor degenen die mijn tweets met een verwijzing naar mijn blog retweeten en degenen die een reactie bij mijn blogs hebben geplaatst. Dit gebeurt zowel door monogame als niet-monogame volgers. Jullie helpen mij ermee (en misschien ook anderen). Het aantal hits op mijn website stijgt met elke retweet en bij elke reactie op een blog word ik makkelijker gevonden.
  2. Lotty Rothuizen van Schrijven-en-Schrappen.nl . Ik mocht een gastblog op haar site schrijven. Dit leverde mij een klant op en het leverde haar mij als klant op. Zij heeft de meeste van mijn blogs geredigeerd. Ze is mijn stok achter de deur, waardoor ik elke 3 (a 4) weken een blog schrijf. En ze weet net die veranderingen toe te voegen, waardoor mijn blogs af zijn. Ze maakt dat ik me trots voel over het resultaat. En over mezelf.
  3. Quin Lausberg vormgever en programmeur van BrandNewFresh.com, mijn website bouwer. Binnen een week stond mijn website er en voor een hele redelijke prijs. Als ik tussendoor vragen had, was hij er altijd om die te beantwoorden.  En hij heeft mij de belangrijkste weetjes van WordPress geleerd, zodat ik zelfstandig verder kon.
  4. De media met hun verzoek voor een interviews.
    Psychologie Magazine: Liefdevol overspel (Januari 2015)
    Vriendin: Ik heb een minnaar, mijn man een minnares (nr. 49 2015)
    Radio Decibel: (2014) Over ruzie en goedmaken
    Radio Royaal (Nu Radio8fm) (2015) over Condoomschroom en SOA’s
    FunX (2015): als relatietherapeut gevraagd voor de uitzending over open relaties
  5. Mijn man en mijn minnaar. Mijn doel is om de verbinding in de vaste relatie sterker te maken. Al mijn verhalen gaan voornamelijk over het belang om imperfect te durven en te mogen zijn en de bindende kracht van kwetsbaarheid. Daarbij gebruik ik mezelf als voorbeeld, maar ik ontkom er niet aan, dit te doen in relatie tot hun. Het is bijzonder om zo gesteund te worden.

Ik hoop dat jullie hebben genoten van mijn blogs. Dit jaar weer een nieuwe ronde. Laat me weten, wat jullie van mijn blogs vonden! Dat vind ik leuk.

Rhea Darens
EFT-Relatietherapeut

Relatietherapie: mijn partner wil niet

Het is woensdagmiddag. Dé woensdagmiddag. Eén keer in de 2 weken hebben we een afspraak bij onze relatietherapeut. De motivatie zakt een beetje weg, naarmate de therapie zijn vruchten afwerpt.

‘Heeft het nog zin om naar therapie te gaan?’, vraagt mijn man een uur voor onze afspraak. Ik moet lachen om het gezicht dat hij erbij trekt. ‘Het gaat nu toch lekker tussen ons…’ Hij heeft gelijk, het gaat heel lekker tussen ons. ‘We hebben nog maar drie keer’, antwoord ik. En als ik eerlijk ben, geniet ik niet alleen van de gesprekken bij de therapeut, maar ook van het ritueel eromheen. Tijd die we voor elkaar nemen, quality time in ons hectische leven.

We zijn al een heel eind op weg. Uiteindelijk ronden we de therapie na 10 gesprekken af. Dat is het moment dat we voelen dat het goed is.

Dankzij de therapie voelen we ons (weer) verbonden. Die verbondenheid is nodig om samen verder te groeien in onze relatie. Ik ben blij dat mijn man graag met me mee wilde naar de relatietherapie. Ik weet dat dit helemaal niet vanzelfsprekend is.

Relatietherapie, dat doe je samen

In 65% van de gevallen wordt een scheiding door vrouwen aangevraagd, 25% door de mannen (Markman et al, 2013). Mijn ervaring is echter ook dat in driekwart van de gevallen het de vrouwen zijn, die op zoek gaan naar een relatietherapeut. Meestal gaat de partner dan wel mee. Misschien niet van harte, maar de meeste partners zien vaak zelf ook in, dat er iets moet veranderen. En het werkt.

Er is echter nog een klein groepje, dat elk initiatief afwijst. Het lijkt star. Het lijkt trots. Toch is dit vaak niet omdat zij niet willen, maar omdat ze er vreselijk tegenop zien.

Zo doorbreek je de weerstand om in relatietherapie te gaan:

  • Je begint niet over relatietherapie als je in the middel of a fight bent. Stel het voor als jullie samen in een rustige situatie zitten. Houd er rekening mee dat je voorstel wordt afgewezen.
  • Reageert je partner afwijzend? Onderzoek waar de behoefte bij je partner zit, wat het probleem is en nog belangrijker waar het pijnpunt zit.
  • Word niet boos, maak geen ruzie, maar toon begrip.
  • Stel je kwetsbaar op. Laat zien waar je zelf tegenop ziet. Bijvoorbeeld:
    – Dat je bang bent dat jullie elkaar kwijt raken;
    – Dat je het ook spannend vindt om naar de relatietherapeut te gaan. Vertel waarom jij het eng vindt;
    – Dat je bang bent dat je je emoties misschien niet de baas kan;
    – Dat je bang bent dat je straks óók met de relatietherapeut ruzie zal maken.

Geef ook aan dat je het tóch wilt doen, omdat je samen met je partner verder wil. Omdat je bereid bent daarvoor alles te proberen. En natuurlijk kiezen jullie iemand waarbij jullie allebei een goed gevoel hebben. Elk van jullie heeft een veto.

Een relatietherapeut helpt de veiligheid tussen jullie te herstellen

Wij kozen onze relatietherapeut democratisch. Toch was hij niet altijd zoals wij het zouden willen. Hij is een oudere afgestudeerde psycholoog en hij heeft alle juiste diploma’s gehaald. Hij werkt met Emotionally Focused Therapy. Maar hij is weinig invoelend. Die open relatie van ons, daar had hij zijn eigen ideeën over en als we ruziënd binnenkwamen, vond hij het al een verloren sessie.

Zijn ideeën sloten dan niet altijd aan op de onze, toch was het fijn. Het voelde veilig bij hem. Veilig voor ons allebei. We mochten zijn, wie we zijn. Hij bracht ons de rust die nodig was, om alles op een rijtje te zetten en verder te kunnen.

Met de relatietherapie hebben we grote sprongen gemaakt en stappen genomen die we anders niet hadden kunnen of durven nemen. Vanuit een veilige relatie ziet alles er weer anders uit. De grauwe deken is verdwenen en we hebben weer aan één woord genoeg. Meestal. Lopen we toch weer een keer vast, dan weten we nu hoe we, door zonder oordeel te luisteren, weer op het goede spoor komen.

Wil jij in relatietherapie en weet je niet hoe je het moet aanpakken? Probeer het dan eens met bovenstaande tips of neem vrijblijvend contact met me op.

En ik ben -zoals altijd- razend benieuwd naar de ervaringen van anderen. Zijn jullie in relatietherapie geweest? Stribbelde één van jullie tegen? Hoe hebben jullie dit opgelost en wat leverde de therapie uiteindelijk op? Ik lees graag je ervaringen hieronder.

Rhea Darens
Relatietherapeut
Emotionally Focused Therapy